Ana Sayfa / Anne Ve Çocuk / Yasal Doğum İzni Kaç Gündür?

Yasal Doğum İzni Kaç Gündür?

Hem çalışan hem de hamile kadınlar için en önemli konulardan biri yasal doğum izni hakkı ve süresidir. Hem yeni doğmuş bebekleri ile ilgilenmenin keyfini yaşamak hem de yasal hakları olan izinlerini kullanmak istemeleri, çalışsan annelerin en doğal hakkıdır.  Sosyal sigortalar kurumuna bağlı çalışan ya da devlet memuru olan ve doğum yapacak kadınlar, yasaların belirlediğine göre, doğumdan önce sekiz hafta ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere, toplam olarak on altı hafta doğum izni kullanabilme hakları bulunmaktadır.  Yasal hakları olan on altı hafta doğum iznini kullandıktan sonra, eğer isterse çalışan anneni belli bir süre daha, ücretsiz izin alma hakları da bulunmaktadır.

Doğum İzni Süresi Nasıl Hesaplanır?

Çalışan anne adayları için, önemli olan doğum izni hesaplaması, genellikle kafa karıştıran bir ayrıntıdır. Hamilelik süresi kırk hafta üzerinden baz alınan, çalışan kadınların ve kadın işçilerin, doğum öncesi sekiz hafta ve doğum sonrası sekiz hafta olmak üzere toplamda on altı haftalık süre, yasal doğum izinleri olduğu için, çalıştırılmamaları gerekmektedir. Doğum öncesi doğum raporu tek bebekli hamilelikler için otuz ikinci haftada başlar, fakat doktor tarafından, otuz yedinci gebelik haftasına kadar, beş hafta daha çalışmada gebeliği yönünden sakınca yoktur, benzeri bir rapor ile doğumdan önceki üç haftaya kadar da, anne adayı isterse iş yerinde çalışabilmektedir.

Hamile çalışan annelerin hakları ile diğer çalışanların haklarına göre değişiklik göstermektedir. Çalışan anneler hamile oldukları dönemde günde en fazla 7,5 saat çalıştırılmaktadırlar.  Ayrıca hamile çalışan kadınların, gece vardiyalarında çalışmaları da yasaklanmıştır. Hamilelik süresince periyodik doktor kontrolleri için ücretli izin kullanma hakları bulunan çalışan hamile kadınlara, işverenin doktor kontrolü için hakları olan bu ücretsiz izinleri sorgusuz vermek zorundadırlar.

Yasalara Göre Doğum İzni

Yasalarda da anne adayları ile ilgili yer alan bazı maddeler bulunmaktadır. Anne adaylarının lehine olan, doğum izni ile ilgili olarak, SSK doğum izni raporu bölümünde, doktor tarafından ön görülen sürelerde SSK’lı hamile kadınların sağlık durumuna ve işinin özelliklerine göre doğumdan önce ve sonra doğum izninin gerek görüldüğü takdirde artırılabileceği yazmaktadır. Doğum izni sürelerinin doktor raporu ile belirtilmesi gerekmektedir. Aynı zamanda, SSK’lı anne adayına, hamilelik süresi boyunca kontrollerini yaptırması için, ücretli izni verilmektedir. Gerekli görülen durumlarda, doktor raporu ile belirtmek şartı ile hamile kadının sağlık durumuna uygun olarak daha hafif işlerde çalıştırılmasına izin verilmektedir.

Böyle bir durumda çalışan hamile kadının ücretinde bir indirim veya bir kesilme olmaz. İsteği ya da gereği halinde kadın işçiye, ücretsiz SSK doğum izni verilir ve bu SSK doğum izni, yıllık ücretli izin hakkını etkilemez. Ayrıca yasalar, kadın işçilere bir yaşına kadar çocuklarını emzirmeleri için, her gün toplam birer buçuk saat süt izni verilmektedir. Bu sürenin saatlerine ve kaça bölünerek kullanılacağı emziren kadın işçi tarafından belirlenir ve bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.

Ücretsiz Doğum İzni Süresi Ne Kadar?

Anne adayı normal doğum izni olan, on altı haftalık süreyi tamamladıktan sonra, eğer kendisi isterse ya da ihtiyaç duyarsa, kadın işçi, ücretsiz doğum izni alabilmektedir. Ücretsiz doğum izni, ikiz gibi çoğul gebelik durumlarında da geçerli olmaktadır. Ücretsiz doğum izni, on sekiz haftalık süre tamamlandıktan sonra, altı aya kadar ücretsiz izin alınabilmektedir. Ücretsiz doğum iznini çalışan annenin kendisi belirlemektedir. İş kanunu çalışan anneye bu hakkı tanıdığı için, bu izin kullanılmak istendiği zaman işverenin onayı aranmamaktadır.

Doğum İzninde Normal Doğum ve Sezaryen Doğum Farkı

Doğum şeklinin doğum iznini etkileyip etkilemediği, merak edilen konulardan birisidir. Doğum şeklinin sezaryen ya da normal doğum olması, anne adaylarının yasal hakkı olan doğum iznini etkileyen bir durum değildir. Planlı olarak sezaryen yöntemi ile yapılan doğumun, erken yapılması durumunda, çalışan annenin SSK doğum iznine erken ayrılacağı anlamına gelmemektedir. Yapılan tüm hesaplamalar son adet tarihine ya da gebeliğin ilk başlarındaki dönemde çekilmiş ultrasonda çıktısında ki bebeğin büyüklüğüne göre, kırk hafta üzerinden yapılmaktadır. Doğum izni hesaplaması konusunda dikkat edilmesi gereken diğer bir konu, ikiz bebek gibi birden fazla bebek doğması durumudur. Böyle bir durumda annelere doğum öncesinde fazladan izin verilmektedir.

İkiz Bebeklerde Doğum İzni Süresi

İkiz bebek gibi birden fazla bebek bekleyen çalışan anne adaylarına verilen SSK doğum izni, tek bebek sahibi olan anne adaylarınınkinden fazla olmaktadır. İkiz bebek sahibi olan çalışan anneler tek bebek sahibi olan çalışan annelerden iki hafta fazla doğum izni hakkına sahiptirler. İkiz bebek sahibi çalışan anneler, sekiz hafta yerine on hafta olarak doğum izinlerini kullanabilme hakları bulunmaktadır. Aynı zamanda, doğum iznine doktorun kararı ile geç ayrılan çalışan annelerin, çalışmış oldukları süreleri doğum sonrasındaki izin sürelerine eklenmektedir.

Doğum Yapan Kadının Yarım Çalışma Hakkı

Doğum sonrası, doğumdan önce sekiz hafta doğumdan sonra sekiz hafta olan izni biten çalışan kadınlar, doğum izinlerinin bitiminden itibaren, eğer çalışan anne de isterse, çocuğuna bakmak ve yetiştirmek için çalışma sürelerinin yarısı kadar ücretsiz izin verilmektedir. Anneye verilen bu izne yarım çalışma hakkı adı verilmektedir. Anneye verilen bu izin, ilk doğumda altmış gün olarak belirlenmiştir. İkinci doğumda yüz yirmi gün olan bu ücretsiz izin hakkı, sonraki doğumlarda da yüz seksen gün olarak belirlenmiştir. Bu ücretsiz izin hakkı ikiz bebek gibi çoğul bebek doğumu hâlinde bu sürelere otuzar gün eklenmektedir. Böylece ikiz bebek doğumlarında ücretsiz izin hakkı, ilk gebelikte doksan gün, ikincide yüz elli gün ve diğer çoklu doğumlarda iki yüz on gün olmaktadır. Yarım çalışma tercih edildiği dönemlerde süt izni hakkı ortadan kalkmaktadır.

Erkeğe Doğum İzni Var mı, Ne Kadar?

Eşleri bebek bekleyen, baba adaylarının merak ettiği konulardan birisi, erkeğe doğum izni olup olmadığıdır. Babalar için de doğum izni vardır. Babalar için olan doğum izni süresi, memurlar ve işçiler için farklılık göstermektedir. Kamu çalışanı olan memur babalar için, doğum izni on gündür, işçi olan babalar için ise, doğum izni süresi beş gün olarak belirlenmiştir. Babalık izni kullanmak için, babalık izni dilekçesi nasıl doldurulması gerekmektedir.

Çalışan baba adayının eşinin doğum yapması nedeni ile babalık iznini kullanmak için yazacakları dilekçeyi, ya çalışmakta oldukları iş yerlerine ya da kamuda çalışan bir baba adayı ise, bağlı bulunduğu birime vermeleri gerekmektedir. Baba adaylarının doğum iznini kullanabilmeleri için mutlaka başvuru işlemini gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Yazılan dilekçede, babalık izni ya da doğum izni şeklinde ayırarak belirtmek mümkündür. Başvuru sırasında baba adayı, eşinin hangi tarihte doğum yaptığını da belirtmesi gerekmektedir.

Babalık İzni Ne Zaman Başlar?

Çalışan baba adayları, eşlerinin doğum yapması ile birlikte hemen babalık iznine ayrılabilmektedirler ve hakları olan kanuni izin süresini kullanabilirler. Fakat doğumun dini bayramlara, özel tatil günlerine ve resmi tatil günlerine denk gelmesi durumunda da izin günü olarak sayılmaktadır. İş kanuna göre babalık izinlerinde, iş günü ibaresi bulunmamaktadır.

Evlat Edinen Ailelerin İzin Hakkı

Çalışan kadın İşçiye, çocuk evlat edinmesi durumunda, doğum yapan kadın işçilere verilen doğum sonrası analık hali izni, evlat edinen ailelere de verilmektedir. Üç yaşına kadar olan çocuğu evlat edinen eşlerden birine ya da evlat edinen kişiye, çocuk aileye teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta analık hâli izni verilmektedir. Yarı zamanlı çalışma hakkı da, doğum yapan çalışsan anneler sağlandığı gibi, 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen erkek ya da kadın işçiye de sağlanmaktadır.

 


YORUM EKLEYİN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir